1999: Het nieuwe gebouw van de Triodos Bank te Zeist ontvangt van de ministeries van VROM en EZ de status van “voorbeeldproject duurzaam en energiezuinig bouwen”. Waardering voor nieuwbouw die een betere en schonere toekomst werkelijk centraal stelt.
De Triodos bank, een idee uit 1968. Een bank die concreet wil bijdragen aan maatschappelijke vernieuwing. Die vindt dat ieder mens verantwoordelijk is voor de gevolgen van zijn economisch handelen. Eind jaren ’90 is voor de Triodos het moment daar het eigen economisch handelen duurzaam gestalte te geven.
RAU ontwerpt een gebouw ten bate van een nieuw leven. Zo neemt het gebouw de achterliggende historische begraafplaats als thema in zich op. Worden 90.000 bakstenen uit 1930 en vele kubieke meters betonpuin hergebruikt. En is het voor later al voorbereid op een wisseling van cellenkantoor naar kantoortuin, of een ombouw naar appartementen.
Het klimaatplafond is een uitvinding van RAU en wordt voor het eerst toegepast bij dit gebouw. Dit speciale plafondelement verzorgt per werkplek de ventilatie, verwarming, koeling en verlichting. De buitenlucht stroomt boven het klimaatplafond de ruimte binnen en wordt na behoefte voorverwarmd of -gekoeld. Het systeem is gekoppeld aan de betonkernactivering van het gebouw.
Zuinig met wat al voorhanden is: de zware gevel buigt zich van de drukke weg af, weert zo geluid en spaart in hetzelfde gebaar vele bomen. Innovatieve plafondelementen laten de verdiepingshoogte zakken en besparen 1200 m3 bouwvolume. Inventieve zonwering geeft het daglicht meer kans: van beneden naar boven.lopend hoeft ze vaak maar half dicht.
De zonwering loopt van beneden naar boven. De zon wordt op de hoogte van de werkplek geweerd, terwijl er nog voldoende daglicht wordt gelaten om het gebruik van kunstmatige verlichting overdag tot een minimum te beperken.
De massa van het gebouw wendt zich af van de drukte van alledag en richt zich naar de rust en de stilte. Maar zijn ‘gezicht’, de bezoekersingang, is die drukte juist toegenegen.
De voorzijde verhoogd en 3 verdiepingen, achter 4 verdiepingen en uitgegraven. Voor hergebruikte baksteen, achter inlandse lariks. Voor hoge statige laanbomen, achter een kerkhof. Voor noord, achter zuid. Tussen deze polen bewegen zich de medewerkers.
Aan de geluidsbelaste buitengevel liggen de diverse diensten als repro en sanitair. Hierlangs loopt de ontsluitingsgang. De kantoren liggen vooral aan de rustige binnenzijde en kijken uit op elkaar en op de begraafplaats. Doordat de twee helften van de gevel elk een eigen kromming kennen zijn alle ruimten verschillend van vorm. Door drie trappenhuizen op te nemen is het gebouw zonodig makkelijk om te bouwen tot 16 appartementen.
Mede door RAU gepatenteerde sierlijke plafondeilanden boven de werkplekken reguleren ter plekke klimaat, licht en akoestiek. Radiatoren en verlaagde plafonds vervangend. Een frame van watergevulde buizen tussen staalplaten zorgt voor aangename indirecte stralingswarmte. Bovenlangs stroomt direct uit de gevel verse lucht die aan de plaat opwarmt. De lucht wordt centraal afgezogen, de warmte hergebruikt.
Een inventieve innovatie: langs de gevels schuiven de zonweringen afzonderlijk bedienbaar omhoog. Lichtsensoren – met de hand bij te stellen – zetten de panelen in beweging. Doordat ze omhoog lopen hoeven ze meestal maar gedeeltelijk dicht: het beeldscherm blijft goed leesbaar terwijl niet de hele ruimte is verduisterd. Ook de lamellen zijn individueel in de gewenste stand te zetten. Dit levert besparingen op tot 70% op kunstlicht.
Duurzame interieurvoorzieningen bleken nog moeilijk leverbaar. Odette Ex ontwierp het kantoormeubilair in Europese houtsoorten. Door tapse tafelbladen uit massief esdoorn en een aantal koppelmodules uit notenhout kunnen opstellingen worden gemaakt die passen in de diverse werkruimten. De hoge kasten en de vaste balie zijn ook hieruit gemaakt. Overal is gekozen voor natuur – hout, sisal, wol, bamboe, natuursteen – en eenheid.
