Een voormalig agrarisch laboratorium uit de jaren ’50 werd omgebouwd tot het eerste CO2-neutrale en zelfvoorzienende kantoorgebouw van Nederland, met een in alle opzichten plezierig verblijfsklimaat. De bestaande, strakke structuur werd in het midden met een organische ‘blob’ vriendelijker en spannender gemaakt. Het kale, grijze ‘kantoorbeton’ heeft door het gebruik van natuurlijke materialen een warme en uitnodigende uitstraling gekregen, die veel directer aansluit op het omliggende natuurgebied.
Het voormalige lab vóór de verbouwing.
Na de verbowuing.
De energieprestaties van het gebouw zijn uitstekend; het is CO2-neutraal, zelfvoorzienend en scoort A++ bij het Europeese EPBD energielabel. Driedubbel glas en houten lamellen voor de grote ramen zorgen voor efficiënte isolatie en zonwering. Zonnecellen op het dak verwekken elektrische energie en zonneboilers zorgen voor warmwater. De lichaamswarmte van de mensen in het gebouw wordt opgevangen en gebruikt. Het teveel aan warmte wordt in de zomer in een ondergrondse waterbel opgeslagen en in de winter voor verwarming gebruikt; in de winter wordt de kou opgeslagen om deze ‘s zomers aan te wenden voor de koeling van het gebouw.
Het voormalige lab gebouw ligt inmidden van een natuurgebied.
Niet alleen op energetisch vlak is het gebouw zeer duurzaam en milieuvriendelijk. Het handhaven van grote delen van de betonnen structuur is een efficiënte vorm van hergebruik. Het gebruikte hout is FSC-gecertificeerd. De schoonloopmat is gemaakt van oude autobanden, de vloerbedekking van hergebruikte tapijt. Alle gebruikte materialen zijn geproduceerd zonder kinderarbeid. Vleermuizen hebben toegang tot de kelder en vogels kunnen broeden in de gevel.
De houten zonwering voorkomt oververhitting van het gebouw in de zomer, maar laat indirect daglicht naar binnen.
Grote delen van de gevel bestaan uit glas. Daardoor kan veel daglicht naar binnen komen en hebben de mensen vrij uitzicht op de natuur rondom. Om een teveel aan zonnewarmte te voorkomen zijn rond het gebouw houten lamellen geplaatst, die sterk zomerzonlicht alleen indirect naar binnen laten, terwijl ze het energiearme licht van de winterzon wel goed doorlaten.
Door mede van de capillaire buizen in leemstuc wordt het gebouw verwarmt en gekoeld.
Alle wanden en plafonds in het gebouw zijn afgewerkt met leemstuc. Leem is een vrijwel onbeperkt beschikbare natuurlijke bouwstof die een goede buffer vormt voor warmte en vocht. In de leemlaag is een fijn netwerk van capillaire buizen aangebracht, waar water doorheen stroomt om het gebouw te verwarmen of te koelen. Deze vorm van verwarming/verkoeling zorgt (in plaats van convectie) het hele jaar door voor een vrijwel constante temperatuur en luchtvochtigheid en daarmee voor een gezonder binnenklimaat. Er is minder stofvorming in het gebouw en er zijn minder allergenen in de lucht, waardoor er minder hoofdpijn- en ademhalingsklachten zijn dan in gebouwen met traditionele verwarmings- en airconditioningssystemen. Het gebouw is bovendien bevrijd van radiatoren en buizen. De ruimtes zien er daarom veel royaler en rustiger uit.
Lichte werkplekken met uitzicht op de omringende natuur.
Het atrium. De vloerbeddeking is gemaakt van recycle materiaal, de trapleuning van bamboe.
Het gebouw kent een heldere, functionele tweedeling. In de ruime blob heerst door de glazen scheidingswanden een open sfeer. Hier zitten alle publieksfuncties, zoals de receptie, het call-center, een winkel en vergaderzalen. De niet publieke back office functies zijn in de vleugels gevestigd. Hier zorgt een kleinschaligere plattegrond voor een meer gesloten indeling zodat de medewerkers geconcentreerd kunnen werken. De eerste verdieping van het gebouw is flexibel ontworpen, zodat deze eventueel als geheel of in delen aan derden verhuurd kan worden.
De 'blob' als nieuw hart van het gebouw.
In gevel zitten vogelkastjes. Inmiddels zijn er koolmezen, boomklevers en zelfs wespen gevestigd.
Als vooraanstaande milieuorganisatie vroeg het WNF om een vertaling van haar identiteit in het gebouw. De uitstekende energieprestaties, het gezonde binnenklimaat en het gebruik van milieuvriendelijke materialen zijn belangrijk voor de identiteit van het WNF. Dat geldt ook voor de integratie van het gebouw in zijn omgeving. Sommige onderdelen van oude gebouw waren overbodig en zijn afgebroken. Het vrijgekomen terrein is teruggeven aan de natuur. Rondom het gebouw is een biotoop aangelegd, de kelder van het gebouw is nu toegankelijk voor vleermuizen en in de gevel zitten nestkastjes voor vogels en vleermuizen. Waar het oude laboratorium met het omliggende bos contrasteerde, zoekt het gerevitaliseerde gebouw juist de dialoog met de natuur, waarmee het de kernwaarden van het WNF weerspiegelt.
De noordkant van het gebouw.
Tags: CO2 neutraal, CO2 neutral, cradle to cradle, energieneutraal, herbestemming, hergebruik, kinderarbeid vrij, leemstuc, WNF. energy neutral, WWF