Er wordt landelijk veel discussie gevoerd of en hoe de veelal slechte luchtkwaliteit in schoolgebouwen verbeterd moet worden. Ondanks het feit dat leerlingen het potentieel vormen voor de maatschappij van morgen hebben ze op dit moment nauwelijks een lobby. Welke acties zijn noodzakelijk om de alarmerende dagelijkse praktijk van scholenbouw te veranderen en verbeteren?

Eerder dit jaar verscheen een publicatie van Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol, waarin zij haar aanbevelingen voor structurele verbeteringen van de huisvesting van basisscholen heeft gebundeld. Het advies ‘Gezond en goed- scholenbouw in topconditie’ is in juli 2009 aan minister Van der Laan en staatssecretaris Dijksma aangeboden. De huidige programma’s van eisen voor scholen leiden tot een ondermaats binnenmilieu en tot gebouwen die niet meer aan de behoeftes van vandaag voldoen. De dagelijkse praktijk is een onfrisse werkelijkheid. RAU heeft als een van de gesprekspartners actief deelgenomen aan de tot stand koming van dit advies.

Ook bij de laatste scholenbouwprijs is het binnenklimaat reeds een belangrijk item geweest waar de deelnemende scholen op getoetst werden. Onder het thema van 2009 ‘Het duurzame schoolgebouw’, werden gebouwen o.a. getoetst op ‘Integrale toepassing van duurzaamheid: materialisering, klimaatbeheersing, daglichttoetreding’.

Piter Jelles Nijlân in Leeuwarden van RAU (nu Piter Jelles YnSicht genoemd) was onder de laatste vier genomineerden scholen in de categorie voortgezet onderwijs. De school is binnen het budget gebouwd (€799/m2 bvo) en dat heeft mede te maken met de wijze waarop de architect het begrip duurzaamheid integraal heeft vertaald. In de categorie basisonderwijs is de prijs toegekend aan de basisschool De Matrix in Hardenberg, een ontwerp van Marlies Rohmer. Wordt het bouwbudget per genomineerde vo-school afgezet tegen het bruto vloeroppervlak dan blijken er grote verschillen tussen deze twee scholen te zijn. Thomas Rau: ‘Door de prijs toe te kennen aan de brede school De Matrix heeft de overheid in feite onderkend dat binnen de huidige VNG-norm geen kwaliteit te realiseren is. Dit opent de discussie met het ministerie van OCW over prijs-kwaliteitverhouding  binnen de scholenbouw; een discussie die te lang alleen maar onder architecten gevoerd is.’

Dit najaar publiceert Stimuleringsfonds voor Architectuur het boek ‘Geen meter teveel’,  waarin interviews met acht architecten over scholenbouw zijn opgenomen, waaronder ook een van Thomas Rau. In het inteview ‘School is de biografische keuken van de maatschappij‘, geeft hij aan dat “het eindproduct een omgeving zou moeten zijn waar kinderen – en zeker ook leerkrachten– zich fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en optimaal tot ontwikkeling komen.” Volgens Thomas is “de impact van de school op het welzijn sterk onderschat. Wat we nu zelfs helemaal niet verdisconteren zijn bij voorbeeld de kosten van schooluitval en van vervroegde pensionering van leerkrachten.” Hij pleit voor een ‘total cost of ownership’: “We moeten niet alleen naar de kosten van de nieuwbouw kijken, maar naar alle investeringen en kosten gedurende een periode van 30 jaar.”

Download hier het volledige interview met Thomas Rau.